Η Λερναία Ύδρα του ελληνικού Δημοσίου
Στην ελληνική μυθολογία, η Λερναία Ύδρα ήταν ένα τέρας που για κάθε κεφάλι που έχανε, δύο νέα φύτρωναν στη θέση του. Κάπως έτσι λειτουργεί πολλές φορές και η ελληνική γραφειοκρατία.
Αλληλοεπικαλυπτόμενες αρμοδιότητες, επαναλαμβανόμενα δικαιολογητικά, ατελείωτες υπογραφές και υπηρεσίες που δεν επικοινωνούν μεταξύ τους δημιουργούν έναν διοικητικό λαβύρινθο.
Ο πολίτης, ο επαγγελματίας και ο επιχειρηματίας αναγκάζονται συχνά να περιμένουν μήνες για μια άδεια, όχι επειδή παρανομούν, αλλά επειδή προσπαθούν να λειτουργήσουν νόμιμα.
Η λύση δεν βρίσκεται σε αποσπασματικές παρεμβάσεις. Χρειάζεται ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης.
Η πρόταση: Fast Track για κάθε πολίτη
Η ταχεία έκδοση αδειών δεν πρέπει να αποτελεί προνόμιο λίγων ή εξαίρεση από τον κανόνα. Πρέπει να είναι μια θεσμοθετημένη διαδικασία, διαθέσιμη σε όλους, με σαφείς όρους και ίση μεταχείριση.
Προτείνω ένα ενιαίο σύστημα αδειοδότησης, βασισμένο σε πέντε αρχές:
1. Ένας φάκελος – Μία ψηφιακή κατάθεση
Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει τα δικαιολογητικά του μία φορά, μέσω ενιαίας ψηφιακής διαδικασίας. Το Δημόσιο δεν πρέπει να ζητά ξανά έγγραφα που ήδη διαθέτει και μπορεί νόμιμα να ανακτήσει μέσω της διασύνδεσης των υπηρεσιών του.
2. Σαφής και δεσμευτικός κατάλογος δικαιολογητικών
Για κάθε κατηγορία άδειας πρέπει να υπάρχει συγκεκριμένος, δημόσια διαθέσιμος κατάλογος δικαιολογητικών. Καμία υπηρεσία δεν θα μπορεί να προσθέτει αυθαίρετα νέες απαιτήσεις χωρίς σαφή νομική βάση.
3. Υποχρεωτικές προθεσμίες και σιωπηρή έγκριση όπου επιτρέπεται
Κάθε διαδικασία αδειοδότησης πρέπει να ολοκληρώνεται μέσα σε καθορισμένο χρονικό διάστημα.
Για δραστηριότητες χαμηλού κινδύνου, όπου το επιτρέπει το νομικό πλαίσιο, μπορεί να εφαρμόζεται η αρχή της σιωπηρής έγκρισης, εφόσον έχουν κατατεθεί όλα τα νόμιμα δικαιολογητικά.
Για δραστηριότητες που αφορούν τη δημόσια ασφάλεια, την υγεία ή την προστασία του περιβάλλοντος, οι απαραίτητοι προληπτικοί έλεγχοι πρέπει να διατηρούνται.
4. Έλεγχοι ανάλογοι με τον πραγματικό κίνδυνο
Το κράτος οφείλει να ελέγχει την τήρηση της νομοθεσίας, χωρίς να δημιουργεί περιττά εμπόδια.
Όπου είναι ασφαλές και νόμιμο, οι έλεγχοι μπορούν να πραγματοποιούνται μετά την έναρξη της δραστηριότητας. Στις περιπτώσεις υψηλότερου κινδύνου, πρέπει να προηγούνται οι αναγκαίες εγκρίσεις.
5. Διαφάνεια και λογοδοσία
Κάθε αίτηση πρέπει να έχει αριθμό παρακολούθησης, γνωστό υπεύθυνο χειρισμού και σαφή προθεσμία ολοκλήρωσης.
Κάθε καθυστέρηση οφείλει να αιτιολογείται και να υπάρχει αποτελεσματικός μηχανισμός ελέγχου των αδικαιολόγητων καθυστερήσεων.